Gezonde tussendoortjes voor je paard

Soms wil je je paard weleens trakteren op iets lekkers tussendoor, ook al krijgt hij wellicht alle bouwstoffen die hij nodig heeft uit het uitgebalanceerde voer wat jij hem geeft. Dan geef je hem bijvoorbeeld een wortel, een appel of een pepermuntje (sommige paarden zijn daar gek op!). Niet ieder paard reageert echter goed op dit soort tussendoortjes. De maag en darmen van mensen kunnen veel meer hebben dan die van paarden: voor het verteringssysteem van een paard is het niet goed om veel afwisseling te hebben in het eten. Dus biedt slechts af en toe iets anders aan, naast het gebruikelijke voer wat je je paard geeft.

De universiteit van Southampton heeft onderzoek gedaan naar wat paarden nou echt lekker vinden. Ze deden dit door telkens één van 15 verschillende smaken door het voer van de proefpaarden te mengen en te kijken hoe zij daarop reageerden. Wat denk je? Wortel op 1? Nee! Banaan kwam voor de paarden op de eerste plaats en de wortel zat niet eens in de top 5! Geef jouw paard maar eens een banaan en kijk hoe hij erop reageert! Smaken verschillen, dus we willen je een lijstje geven van groente – en fruitsoorten die gezond zijn voor je paard, zodat je zelf kunt gaan kijken wat jouw paard nou echt lekker vindt! Maar let op: net zoals bij mensen kunnen sommige paarden ergens allergisch voor zijn. Introduceer nieuwe dingen altijd met mate en blijf opletten hoe je paard reageert.

Paardveilige fruitsoorten:
• Abrikozen (zonder pit)
• Appels (zonder klokhuis)
• Aardbeien, bosbessen en frambozen
• BananenGezonde tussendoortjes - de Paarden Oppas Service adviseert
• Watermeloen of Cantaloupe (wel zonder schil en pitjes geven!)
• Druiven
• Rozijnen
• Mango’s
• Sinaasappels
• Perziken
• Peren
• Ananassen
• Pruimen
• Pompoen

De zaadjes van een appel bevatten de giftige stof arsenicum, dus die kan je beter niet geven. Bovendien zou een paard kunnen stikken in het klokhuis. Je kunt je paard het beste appelschijfjes geven. Hetzelfde geldt voor abrikozen: geef ze de vrucht zonder pit en biedt ze aan in schijfjes.
Geef niet teveel fruit: het moet een tussendoortje blijven wat je maar af en toe geeft. Teveel kan schadelijk zijn, in het bijzonder voor paarden die gevoelig zijn voor zomerexceem of hoefbevangenheid.

Paardveilige groentesoorten
Wortels zijn goed, sla, selderij en sperciebonen of peultjes mag ook, maar geef je paard geen uien, broccoli, kool/bloemkool of spruitjes. De tomatenplant behoort tot de nachtschadefamilie, die niet goed is voor paarden. Maar de tomaat zelf mag weer wel. Ook de avocado behoeft enige uitleg: de vrucht zelf is paardveilig, maar de schil, pit en bladeren zijn giftig.
Gekookte of rauwe groente maakt ook nog uit: af en toe een gekookte aardappel kan geen kwaad, maar geef je paard nooit rauwe aardappelen.
Snij wortels in de lengte, niet in de breedte, om slokdarmverstopping te voorkomen.

Ook hier geldt weer: niet teveel! Te veel prei of knoflook kan leiden tot diarree, koorts en zelfs nierontsteking, bloedarmoede of ontstekingen in het maag-darmstelsel.

Paarden die wat te zwaar zijn, kan je beter geen fruit geven, want daar zitten toch weer suikers in (dat geldt ook voor appels en wortels!). Je zou hen bijvoorbeeld wel wat appelschillen kunnen geven.

Wil je het speciaal maken? Biedt dan een aantal verschillende groente- en fruitsoorten aan in een mix. Je kunt er een vrolijke fruitsalade van maken, waar je eventueel nog wat muesli doorheen kunt doen. Of je pureert het eens, voor de verandering! Je kunt je paard ook laten ‘koekhappen’ naar het fruit en de groente, door het aan een touw te rijgen en op te hangen in de stal. In de wei kan je de slinger aan de takken van een boom hangen!

Heb je een paard op leeftijd, pas dan op voor verstikkingsgevaar, want zij kunnen vaak niet meer zo goed meer kauwen. Geef ze kleinere stukjes of gewelde vruchten. Appelmoes valt bij de senioren zeer in de smaak. Zorg dan wel dat je de appels zelf pureert, en niet de appelmoes uit de pot geeft, aangezien daar over het algemeen veel suiker aan is toegevoegd.

Nogmaals: introduceer nieuwe dingen altijd met mate en blijf opletten hoe je paard reageert!

Wat drinkt jouw paard? Over de kwaliteit van het water…

Wat drinkt jouw paard en wat doet dat met hem?

Paarden Oppas Service over kwaliteit waterEr wordt veel gesproken over paardenvoeding: wanneer geef je wat en in welke mate? Over water wordt over het algemeen niet veel meer gezegd dan dat je paard voldoende moet drinken. Om hem daarin te stimuleren zou je stukjes appel of wortel in de emmer/speciebak kunnen leggen – dan kan hij ‘koek happen’ en ondertussen water binnen krijgen! Pepermuntjes in het water kan ook helpen. Waarschijnlijk heb je meerdere drinkbakken. Dan kan je aan het water in één van de emmers wat appelsap toevoegen, en wat je ook kan doen is je paard wat zout door het eten geven, of je hangt een zoutblok op: daar krijgt hij dorst van (zie ons blog ‘Paarden en hitte: feiten en fabels’). De gemiddelde waterbehoefte van een paard ligt tussen de 20 en de 60 liter, voor een pony ligt dat rond de 25 liter.

Van nature drinkt een paard uit zichzelf voldoende water, maar als hij niet lekker is of spijsverteringsproblemen heeft, kan het zijn dat hij minder drinkt. Een andere reden kan de kwaliteit van het drinkwater zijn.
Hoe zit het met de kwaliteit van het water wat jouw paard drinkt? Krijgt jouw paard leidingwater, bronwater of drinkt hij uit de sloot?

Leidingwater
Het veiligste is leidingwater, want daar zijn kwaliteitsnormen voor en de watermaatschappij controleert continu of de kwaliteit goed is. Wat je wel in de gaten moet houden is de hardheid van het water: die varieert per regio. Bij te hoge hardheid kan je kalkafzettingen krijgen in je waterleiding, wat tot verstoppingen kan leiden. Ook kan hoge waterhardheid invloed hebben op medicijnen die je paard gebruikt (bespreek dit met je dierenarts). Meten is weten!

De hardheid van water wordt in Nederland uitgedrukt in Duitse graden hardheid (ºdH). Dit geeft de hoeveelheid kalk en magnesium in water aan.

De waterleidingbedrijven hanteren de volgende indeling voor de waterhardheid:
– 0 tot 4º dH: zeer zacht water
– 4 tot 8º dH: zacht water
– 8 tot 12º dH: gemiddeld
– 12 tot 18 ºdH: vrij hard water
– 18 tot 30 ºdH: hard water

Klik hier om te kijken hoe de waterhardheid bij jou is.
Is de waterhardheid te hoog, dan kan je een ontharder plaatsen.

Putwater
De kwaliteit van putwater is uiteraard afhankelijk van de regio en de diepte van de put. Zandgrond houdt, in tegenstelling tot kleigrond, weinig verontreiniging tegen. Klei filtert heel gestaag het vuil uit het water. Wateronderzoek Paarden Oppas ServiceSommige grondsoorten bevatten veel ijzer, kalk, arseen of cadmium. Arseen kan huidveranderingen veroorzaken en zelfs kanker. Cadmium kan schade aanrichten aan de nieren en leidt tot botontkalking. Het is dus zaak om putwater te laten testen voordat je je paard ervan laat drinken. Het mag dan goedkoper zijn om je paard putwater te laten drinken, maar als je hiervoor kiest neem je wel de verantwoordelijkheid op je om regelmatig analyses te laten doen! Ondiepe putten (15 tot 20 meter) leveren vaak een slechtere kwaliteit water op, omdat het percentage nitraat en nitriet hoger is en er vaak sprake is van bacteriologische verontreiniging. Nitraat wordt in de maag gedeeltelijk omgezet in nitriet. Nitrieten ontregelen het zuurstoftransport in het lichaam. Je paard kan hierdoor zuurstofgebrek krijgen. Het is zelfs zo dat nitrieten nitrosamines kunnen vormen, die mogelijk kankerverwekkend zijn.

Een diepere put is meestal beter, maar de kans op een hoog ijzergehalte is dan wel groter. Dit kan diarree veroorzaken bij je paard en een verminderde opname van koper. Bovendien proeft je paard de ijzersmaak, die niet aangenaam is, en hij zal daardoor waarschijnlijk minder water tot zich nemen dan hij nodig heeft. Bij diepere putten is het mangaan- en fluorgehalte meestal ook hoger (kan het skelet vervormen), evenals het gehalte aan natrium, chloride en ammonium. Zuur putwater tast metalen leidingen aan, waardoor er veel lood, koper, zink en/of nikkel in het putwater terecht kan komen.

Wist je dat slechts 2 op de 10 putwaters voldoen aan de kwaliteitseisen voor leidingwater? Putwater kan bacteriën en virussen bevatten, door aantasting van knaagdieren, insecten, stof en organisch materiaal, maar ook door rioolwater en mestsappen. Hierdoor kan je paard maag-/darmontstekingen krijgen en kan hij gaan braken en last krijgen van diarree. Dit vergroot weer de kans op uitdroging.

Slootwater
Je kunt je paard gewoon uit de sloot laten drinken, of uit een vijver, maar hier is het helemaal belangrijk om het water te laten testen, in verband met bedrijven die afvalstoffen dumpen, bestrijdingsmiddelen die boeren in de buurt gebruiken en de afvloeiingen van wegen (denk aan motorolie). Mest van de veehouderij en landbouw zorgt voor meer nitraat, nitriet en ammoniak in het water en het gebruik van bestrijdingsmiddelen kan leiden tot pesticiden in het water.

Drinkt je paard uit een beek, hou dan goed in de gaten of het water helder is en niet ruikt. Het is niet verstandig om je paard uit stilstaand water te laten drinken, omdat daar vaak parasieten en ziektekiemen in zitten. Als er veel slib op de bodem ligt of er zijn veel afgestorven planten, dan kan het water verontreinigd raken door rottingsprocessen. Er kan dan zwavel ontstaan, wat kan leiden tot zenuwafwijkingen bij je paard. E. coli en salmonella kan je paard darmproblemen geven. Ook kan er blauwalg in het water ontstaan, met name gedurende de zomermaanden. Het water heeft dan een groenblauwe of roodgele bovenlaag. Blauwalgen zijn zeer giftig en tasten de lever en nieren van je paard aan.

Nu je dit allemaal hebt gelezen, zul je er waarschijnlijk voor kiezen om je paard niet meer uit de sloot, vijver of beek te laten drinken, maar dat water is natuurlijk niet in ALLE gevallen verontreinigd. Het is een kwestie van regelmatig laten testen. Zelf kan je ook al een test doen. De Gezondheidsdienst voor Dieren ontwikkelde hiervoor in samenwerking met de Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland een doehetzelftest. Blijf alert en laat regelmatig analyses doen. Je kunt hiervoor terecht bij de Gezondheidsdienst voor Dieren. Zij sturen je de potjes toe waar je wat slootwater of putwater in doet. Die stuur je op en dan testen zij het water voor je. De uitslag bespreek je met je dierenarts.

Je paard is afhankelijk van jou voor de kwantiteit en de kwaliteit van het water dat hij drinkt. Zorg dat je hier voldoende aandacht aan besteedt!

Rotstraal: hoe je het kunt voorkomen en genezen

Rotstraal, wat is het en wat doe je ertegen?

Rotstraal wordt ook wel hoefrotonsteking genoemd en het ontstaat door een bacteriële infectie in de straalgroeves. De infectie eet als het ware de straal weg en er kan stinkend, grijs vocht uit de groeves komen. Het hoorn wordt zacht en donker van kleur, terwijl een gezonde straal bij witte hoeven gelig is en bij donkere hoeven grijs. Als je ziet dat er vocht uit de hoeven komt (misschien ruik je de ontsteking eerder dan je hem ziet!), is het zaak om er zo snel mogelijk een hoefsmid bij te laten komen, want zonder behandeling kan rotstraal leiden tot kreupelheid en zelfs tot hoefkanker! De hoefsmid zal de rotte delen wegsnijden en doordat er dan lucht bij komt, zullen de bacteriën afsterven. Een hoefsmid die natuurlijk bekapt is aan te raden: de straalgroeven worden door hem/haar veel breder gezet, waardoor de zuurstof bij de kern kan komen. Hij  kan ook een gaatje boren in de hoef, waar je dan als nabehandeling kopersulfaat (koperzout van zwavelzuur) of betadine in kunt spuiten.

Zelf kan je jouw paard met de geïnfecteerde hoef in een sodabadje zetten en daarna wat jodium op de besmette delen doen. De sodaoplossing (8 handjes soda opgelost in 10 liter water) kan je ook met een spons Duo Protection Hoevenvet te koop bij de Paarden Oppas Serviceaanbrengen, of je giet het in een spuitbus, zodat je het op de straal kunt spuiten. Na het bekappen kan je de staalgroeven 2 à 3 keer per week insmeren met Hoevenvet van Duo Protection. Dit voedt en beschermt, zonder af te sluiten. Sowieso goed om regelmatig te gebruiken voor het onderhoud van de hoeven van je paard, om problemen te voorkomen. Duo Protection is onderzocht door onderzoeksinstituut TNO en het is onomstotelijk bewezen dat Duo Protection de hoeven verbetert, onderhoudt en sterker maakt. Voor de nabehandeling van hoefrot kan je ook Egyptische zalf en Dry Feet van Cavalor gebruiken, maar wij raden Hoevenvet van Duo Protection aan.

Medical Honey van MediHoney nu te koop bij de Paarden Oppas ServiceEen ander middel wat effectief is bij rotstraal is Medical Honey. Dit product van MEDIHONEY® is, net als het bovengenoemde hoevenvet, te koop in de Shop van de Paarden Oppas Service. Medical Honey is samengesteld uit 100% gereinigde en gesteriliseerde Manuka honing. MEDIHONEY® antibacteriële honing is vrij dun en vloeibaar en daardoor uitermate geschikt voor diepere wonden, of voor het bereiken van diepe groeven zoals bij rotstraal. De honing is eenvoudig aan te brengen en laat zich gemakkelijk wegspoelen tijdens verbandwisselingen.

Hoefrotontsteking kan ontstaan als je paard langere tijd op een natte bodem staat, waardoor de hoef week wordt en daarmee vatbaar voor een bacteriële infectie. Op het land kan dit ook gebeuren als je paard langdurig op nat gras staat, of op een wei met veel modder.

Voorkomen is beter dan genezen!
Haal daarom regelmatig de natte plekken uit de stal en strooi goed op met een dikke laag stro. Eventueel kan je ook houtsnippers of vlas gebruiken: dat absorbeert de urine van je paard goed. Maak de hoeven van je paard iedere dag goed schoon en zorg dat ze droog zijn. Laat de hoeven regelmatig bekappen en zorg voor een goede schuilstal op het land, zodat je paard niet te lang in de nattigheid hoeft te staan.

Wist je dat zeewater ook heel goed is voor de hoeven? En een strandrit is geen straf! Het zout zuivert en ontsmet. Maar let op: de Nederlandse stranden worden regelmatig opgespoten en dan is het gevaarlijk om een strandrit te maken, in verband met drijfzand. Meestal staan er dan  waarschuwingsborden, maar niet altijd, dus het is zaak zelf in de gaten te houden wanneer het strand wordt opgespoten. Opspuiten doet de Rijkswaterstaat om het strand te behouden: door de wind en de stroming verdwijnt er veel zand in de zee en dat wordt van tijd tot tijd opgezogen en weer op het strand gespoten.

Hier lees je wanneer er waar kustonderhoud gedaan wordt: klik hier.