Paarden in de winter

Wat kan jij extra doen voor je paard in de winter?

Wist je dat een paard per dag 2% van zijn lichaamsgewicht in droge stof (ruwvoer) nodig heeft om in zijn basisbehoefte aan vezels en voedingsstoffen te voorzien? Per 100 kilo lichaamsgewicht komt dat op 1,5 tot 2 kilo hooi of gras per dag. Stel: je hebt een paard van 600 kilo. Dan is de berekening als volgt: (600 kg / 100) * 2 = 12 kg droge stof. Hooi bevat ca. 84% droge stof: (12/84)* 100 = 14 kg hooi per dag. Gras bevat veel minder droge stof, omdat er meer water in zit. Reken op een voedselbehoefte van 30 – 45 kg vers gras (80% water) of 7,5 – 12 kg hooi (20% water). Natuurlijk praten we hier over een gemiddelde: sommige paarden hebben minder dan 2% van hun lichaamsgewicht nodig in voedsel, terwijl anderen (zoals drachtige merries, sportpaarden, dekhengsten en oudere paarden) wel 3% van hun lichaamsgewicht nodig hebben in voedsel. In de winter heeft je paard meer ruwvoer nodig om warm te kunnen blijven.

Bij het bepalen van de hoeveelheid die je paard nodig heeft, dien je rekening te houden met de conditie van het paard en hoeveel er fysiek van hem verwacht wordt. Je kunt dit het beste in overleg met je dierenarts bepalen. Geef je jouw paard kuilgras, dan heeft hij meer nodig om in de basisbehoefte aan voedingswaarden te voorzien, want kuilgras bevat meer water dan hooi (hooi bevat 84% droge stof en kuilgras 57 – 65%). Geef niet te veel krachtvoer als je paard niet veel hoeft te doen, want het krachtvoer bevat snel verteerbare suikers en die kunnen dan gaan ophopen in de spieren (spierverzuring).Paarden in de winter

Weet je niet hoe zwaar je paard is? Je kunt dit bij benadering uitrekenen door de borstomvang van je paard te meten (vanaf de schoft onder de buik door en weer tot de schoft) en dit te vermenigvuldigen met 4.3. Dit getal plus de schofthoogte in centimeters maal 3 en dat minus 785. Ter indicatie: een shetlander weegt tussen de 200 en de 250 kilo, een Welsh pony tussen de 200 en de 330, een Fjord en een Arabier wegen beiden tussen de 400 en de 500, en een Tinker tussen de 500 en de 800 kilo.

Natuurlijk is het belangrijk dat je jouw paard daarnaast voldoende water aanbiedt, want het eten van grote hoeveelheden hooi kan harde ontlasting veroorzaken. Zorg dat je paard een zout- of mineralenblok heeft – het likken aan het blok stimuleert de waterbehoefte. Let op dat je waterleidingen niet bevriezen, en dat het water wat in emmers staat niet bevriest. Zet de emmers of speciebakken in een bedje van stro, zodat ze niet direct in contact staan met de koude grond. In de winter vinden paarden het lekker om lauw water te drinken: daar doe je ze echt een plezier mee! Sowieso is het slim om de bakken buiten aan te vullen met warm water, zodat het eventuele ijs erin ontdooit en het water minder snel bevriest. Er zijn ook speciale anti-vries drinkbakken te koop, maar daar betaal je al snel 400-500 euro voor. Wat het bevriezen van het water in de bakken buiten tegen kan gaan, is een bal erin – door de beweging van de bal zal het water iets minder snel bevriezen.

Zijn de dekens die je paard buiten draagt nog steeds waterdicht? Zo niet, dan kan je ze zelf weer waterdicht maken. Wil je weten hoe? Klik hier (hier lees je ook hoe je gescheurde dekens in een handomdraai zelf kan herstellen!). Is je deken niet waterdicht, dan zal deze op den duur verzadigd raken en onder een natte deken krijgt je paard het natuurlijk koud! Voorkom striemen door je paard een goed passende deken te geven. Zorg dat de riemen niet los kunnen raken: dit kan gevaarlijk zijn. Je paard kan erover struikelen of erin verstrikt raken.

Zorg ervoor dat de kou van het bit af is, voordat je het aanbiedt aan je paard. Je paard zal je dankbaar zijn! Als je paard bezweet is na het rijden, droog hem dan af met een handdoek en doe hem een deken op. Veel paarden krijgen in de winter te weinig beweging. Wist je dat een paard vier uur per dag moet bewegen, verdeeld over verschillende momenten per dag? Blijf met je paard rijden of longeer hem. De frisse winterlucht is goed voor zijn longen: dit kan hoesten voorkomen. Ondertussen kan de stal lekker luchten: zet de boel maar even open! Indien je paard niet op het land kan, ga dan met hem lopen op het erf of buiten: stappen op een harde bodem versterkt de pezen en banden in zijn benen. Ga je op de openbare weg met je paard, zorg dan dat jullie beiden goed verlicht zijn op die donkere winterdagen!

HoefverzorgingHet is altijd belangrijk om goed te zorgen voor de hoeven van je paard, maar helemaal als je land modderig is: je wilt niet dat je paard een schimmelinfectie oploopt! Als je paard minder beweegt en op een natte wei staat, is de kans op rotstraal groter. Krab de hoeven dagelijks goed uit, laat regelmatig het ongezonde hoorn wegsnijden en geef je paard genoeg beweging, zodat ook de hoeven goed doorbloed blijven. Wist je dat hoeven in het teengedeelte meer groeien dan in de verzenen, waardoor je op den duur een standverandering kan krijgen van de ondervoet? Ook al groeien de hoeven in de winter minder snel, toch is het zaak om ze zeker iedere twee maanden te laten bekappen.

Bomen in de wei kunnen enige bescherming geven tegen de elementen, maar zorg ook voor een schuilstal. Maak de schuilstal groot genoeg voor het aantal paarden wat er op de wei loopt. Er moet genoeg ruimte zijn voor de paarden die lager in de rangorde staan en die om die reden niet zo dichtbij de andere paarden staan.

Zorg dat je land niet zó modderig wordt dat je paard kan uitglijden of zelfs vastgezogen kan worden in de modder. Let er ook op dat je paard geen stukjes ijs onder zijn hoeven heeft zitten. Hierdoor kan je paard onregelmatig gaan lopen en dat is uiteraard slecht voor de spieren en pezen. Ligt er ijs op je paddock, strooi daar dan wat zand, om te voorkomen dat je paard uitglijdt.

De Paarden Oppas Service wenst je veilige, fijne feestdagen toe! Geniet ervan!

De Paarden Oppas Service onderzoekt… PRE’s!

De PRE is een Spaans paard: PRE staat voor Pura Raza Española, oftewel het ‘zuivere Spaanse ras’. De huidige rasstandaard werd al in de zestiende eeuw in Andalusië opgesteld door koning Philips II . Hij wilde een mooi, nobel en betrouwbaar gebruikspaard fokken. Het PRE stamboek werd pas in 1969 opgericht. De PRE is een barokpaard: in de late middeleeuwen werd met dit soort paarden aan het Spaanse hof de klassieke rijkunst beoefend. Het barokpaard is een warmbloedpaard, maar verschilt van modernere warmbloedtypes door een niet al te grote stokmaat, een kortere rug en rondere vormen. Wist je dat het Friese paard ook tot de barokpaarden behoort? Dit ras is namelijk ontstaan door kruising met Spaanse paarden tijdens de Spaanse overheersing. Barokpaarden worden o.a. gebruikt in de moderne dressuursport en voor het hogeschoolrijden. De PRE heeft een groot uithoudingsvermogen, is een doorzetter en hij heeft een koel hoofd, wat hem ook heel geschikt maakt voor het mennen. Zijn evenwichtige, loyale karakter maakt hem ook een heerlijk recreatiepaard.

Vóór de opkomst van de volbloedrassen werd de Andalusiër gezien als het edelste paard ter wereld. Recent genetisch onderzoek heeft uitgewezen dat de Andalusiër, afkomstig uit het zuiden van Spanje, en verwante rassen sterk zijn beïnvloed door de Berber (een Noord-Afrikaans woestijnpaard). Elke PRE is een Andalusiër, maar een Andalusiër is niet altijd een PRE. Een Andalusiër is een paard waarvan beide ouders zijn opgenomen in het PRE stamboek, maar niet goedgekeurd voor de fokkerij. Een Cruzado is paard waarvan één van de ouders een voor de fokkerij goedgekeurde PRE is.

De PRE heeft een gespierde borst en hals, met vaak prachtige lange, golvende manen. Ook de staart is vol en weelderig. Zijn gangen zijn vloeiend en vol impuls (hij trekt zijn knieën hoog op) en door de gespierde achterhand zijn de meeste PRE’s heel goed in het verzamelen. Het paard is zeer wendbaar en is niet alleen door zijn gangen een zeer comfortabel paard om te rijden: zijn nobele karakter en vertrouwen in zijn berijder maakt dat hij een zeer fijne compagnon is om mee te werken. Het zijn prachtige, werkwillige paarden, die zich makkelijk aanpassen door hun veerkracht en levendigheid. Het karakter is zo zachtaardig dat de hengsten in Spanje bijna nooit gecastreerd worden. De PRE is een sterk en sober paard met fijn gebouwde maar harde benen. Dat maakt hem voor vele doeleinden zeer geschikt. Vroeger waren ze populaire oorlogspaarden en veel staatshoofden lieten zich afbeelden op de rug van hun stoere strijdros. Een mooi voorbeeld daarvan is het standbeeld van Koning Karel I op Trafalgar Square in Londen. De moedige, wendbare Spaanse paarden werden ook vaak ingezet bij de stierengevechten. Tegenwoordig worden ze vaak gebruikt in de Westernsport, in de dressuur en ook wel in de springsport.

Er zijn meer PRE schimmels dan andere kleuren, want vroeger dacht men dat de kleur van het paard het karakter bepaalde en de schimmelkleur stond voor de juiste balans in moed, werkwilligheid, betrouwbaarheid en temperament. Men dacht dat voskleurige paarden temperamentvoller (vuriger) waren, en daardoor was deze kleur minder gewild. Pas sinds 2002 zijn andere kleuren dan schimmels toegestaan in het stamboek, waardoor er langzaam een grotere verscheidenheid aan kleuren ontstaat binnen dit ras.

De PAARDEN OPPAS SERVICE interviewde Linda van Belkum uit Lieren, bij Apeldoorn. Linda is eigenaar van Finca Linda, een stoeterij met barokpaarden, waaronder Knabstruppers (zoals het paard van Pippi Langkous) en PRE’s. Zie www.fincalinda.nl.

Het eerste paard wat Linda aanschafte (ruim 20 jaar geleden), was een Knabstrupper hengst (een Deens barokpaard), en door hem werd haar liefde voor het barokpaard alleen maar sterker. Barokke paarden staan bekend om hun zeer goede karakter met bijbehorende expressie, maar dit bleek in de praktijk ook echt bijzonder te zijn. Van jongs af aan had Linda al een fascinatie voor het barokpaard, en bovenaan haar verlanglijstje stonden altijd de PRE’s (Pura Raza Española). Reizend door Spanje, kwam Linda negen jaar geleden de Andalusische zwarte hengst Manchego II tegen. Zij haalde hem naar Nederland en ging met hem fokken. Daarna werd het paardenbestand snel uitgebreid.

Op je website geef je aan dat je altijd al gefascineerd was door het barokpaard, en dat de PRE bovenaan je lijstje stond. Toch was je eerste paard een Knabstrupper.
Hoe kwam dat? Zoals velen, ben ik in de KWPN-ers begonnen, en de Knabstrupper kwam op mijn pad. Acht jaar geleden kwam ik een Andalusisch paard tegen, en ik was meteen verkocht!

Was het puur het uiterlijk, wat jou in de eerste instantie aantrok tot de PRE? Nee, het was het karakter en de uitstraling. Ze zijn meer mensgericht.

De Fries is ook een barokpaard – waarom koos je ervoor om met Spaanse paarden te gaan werken, in plaats van met Friezen? Ik heb vroeger veel met Friezen gewerkt. Dit ras trok me niet zo, want er zitten ook veel types tussen die niet zo werkwillend zijn. De oude, zwaardere types, vind ik mooier dan het verfijnde type wat nu populair is. Bovendien is dat oude type ook werkwillend. Tegenwoordig zijn ze lichter gebouwd en is de werkwillendheid niet in alle paarden aanwezig.

Lusitano's bij de Paarden Oppas ServiceVanuit de geschiedenis zijn er meer schimmels dan anderskleurige PRE’s – heb jij alleen schimmels, of ook andere kleuren? Ik heb veel bruine paarden, een aantal grijze, een vos en natuurlijk de zwarte hengst. Niet alleen is er nu meer variatie in kleuren, maar ook in de grootte van de paarden. Vroeger hadden de PRE’s een schofthoogte van 1.60 cm. Tegenwoordig worden de paarden bewust wat groter gefokt in verband met de lengte van de Europeanen.

Heb je enig idee hoeveel PRE’s er zijn in NL? Er zijn 850 geregistreerde PRE’s in Nederland, en circa 400 – 500 ongeregistreerde.

Wat maakt het karakter van dit paard zo uniek? De PRE is heel zacht van karakter en zoekt de mensen echt op. Het zijn over het algemeen rustige paarden en ze zijn heel eenkennig. Voor hun eigenaar doen ze alles, maar als je er een ander op zet, kan het zijn dat het paard helemaal niet mee wil werken. Ik heb het meegemaakt dat iemand anders op mijn paard een wedstrijd ging rijden en het paard vertikte te doen wat zijn berijder vroeg, totdat ik erbij kwam: zolang ik op een paar meter afstand bleef, ging het goed, anders weigerde het paard.

Past de PRE bij iedere paardenhouder, of is hij voor sommige mensen niet zo geschikt (en waarom dan niet)? Bij iedereen, alleen je moet het wel zelf willen. Als je fervent IJslanderfan bent, dan lukt dat waarschijnlijk niet, omdat je dan zo gefocust bent op je eigen ras. KWPN-er eigenaren stappen nu steeds vaker heel bewust over op PRE’s vanwege hun goeie karakter.

Voor welke takken van sport is dit ras geschikt? PRE’s zijn heel veelzijdig inzetbaar, bijv. dressuur, mennen, springen (de grotere, langere paarden nu wel, vroeger waren die korte paarden niet zo geschikt voor springen). De Spaanse paarden werden gefokt op wendbaarheid, omdat ze in Spanje veel gebruikt werden voor het verplaatsen/hoeden van vee.

De Vereniging van het Andalusische Paard promoot het ras, omdat ze willen dat meer mensen dit mooie ras ontdekken. Ben je daar blij mee, of brengt dit ook het risico met zich mee dat de PRE een modepaard wordt, waar misschien niet iedereen mee om kan gaan? Nee ik ben niet bang dat het een modepaard wordt, want het fokbeleid van Spanje is heel streng, veel strenger dan bij andere rassen. Dus daardoor is er weinig kans op verzwakking van de rasstandaard. Bovendien is de aanschafprijs relatief hoog, waardoor niet iedereen zich een Andalusiër kan veroorloven. Op dit moment heb ik heel veel paarden staan, waardoor de keuze voor de paardenhouder niet alleen groot is, maar ik een aantal paarden tegen een voor de koper interessante prijs kan aanbieden.
Interesse? Neem contact op met www.fincalinda.nl.